BM’den uyaran rapor: Yapay zeka insanlığın içtiği sudan fazlasını tüketebilir

BM’nin son çevre raporu, yapay zeka modellerinin verimliliğinin artmasıyla enerji ve kaynak talebinin azalacağına ilişkin iyimser beklentileri sarsıyor. Rapora göre, yapay zekanın çevreye maliyeti hızla büyümekte. Uzmanlar, bu durumu ekonomi literatüründe bilinen “Jevons Paradoksu” ile açıklıyorlar. Bu paradoksa göre, bir kaynağın kullanım verimliliği arttıkça maliyeti düşer ancak bunun sonucunda tüketim artar. Yapay zeka teknolojisinin ucuzlamasıyla yeni kullanım alanları ortaya çıkıyor ve bu da verimlilikten sağlanan tasarrufun tamamen yok olmasına neden oluyor.

BM raporundaki projeksiyonlara göre, 2030 yılında yapay zeka enerji tüketimini iki katına çıkararak küresel elektriğin %3’ünü tüketebilir. Bu, İngiltere’nin karbon emisyonuna eşdeğer bir çevre kirliliği anlamına gelmektedir. Ayrıca, veri merkezlerinin soğutulması için harcanacak su miktarının dünya nüfusunun yıllık içme suyu ihtiyacını aşması beklenmektedir.

Raporda ayrıca yapay zeka patlamasının merkezinde yer alan yapısal adaletsizliğe de dikkat çekiliyor. Sadece 32 ülkenin yapay zeka bulut altyapısına ev sahipliği yapması ve bu kapasitenin %90’ının ABD ve Çin’e ait olması, dijital uçurumun derinleşmesine neden olmaktadır. Az gelişmiş ülkeler ise teknolojiyi tüketirken çevresel yükü tek başlarına sırtlamak zorunda kalabilir.

BM, sürdürülemez gidişata son vermek için maden tedarikinden geri dönüşüme kadar tüm değer zincirini kapsayan şeffaf bir yönetişim modeli çağrısında bulunmaktadır. Uzmanlar, yapay zeka inovasyon planlarının gözden geçirilmesi ve teknolojinin iklim ve enerji planlamalarına dahil edilmesi gerektiğini önermektedir.