ABD, Hürmüz Boğazı’nda petrol için “gizli operasyon” yürüttü mü?

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın oluşturduğu tedirginlik ve gerilime yönelik çarpıcı bir iddia ortaya attı. Trump, Oval Ofis’te yaptığı açıklamada, ABD ordusunun Hürmüz Boğazı’nda gizli bir operasyon yürüttüğünü ve bu sayede Körfez ülkelerine ait yüzlerce petrol tankeri tarafından İran ablukasından kaçışın sağlandığını iddia etti. Trump, İran’ın bu durumdan habersiz olduğunu belirterek, gizli operasyon kapsamında boğazdan çıkarılan 200 geminin küresel pazara 100 milyon varilden fazla petrol taşıdığını öne sürdü. ABD Enerji Bakanı Chris Wright ise kongrede yaptığı açıklamada, milyonlarca varil petrol taşıyan bu gizli operasyondan haberdar olmadığını ifade etti; ancak ABD ordusunun boğazda bazı petrol sevkiyatlarına yardım ettiğini doğruladı.

Uluslararası denizcilik istihbarat kurumu Lloyd’s List’in paylaştığı verilere göre, ABD ordusu, otonom araçlar, uçaklar ve dronlar kullanarak Umman kıyılarına yakın güvenli şeritlerden geçen tankerlere koruma sağlıyor. Bu yöntem, “gölge geçiş” olarak adlandırılıyor ve tankerler, karanlıkta ilerleyerek yakalanmamak için otomatik tanımlama sistemi vericilerini kapatıyor. Boğazı geçen gemiler, yüklerini Umman Körfezi’nde bekleyen diğer tankerlere aktardıktan sonra boş olarak ve yine vericileri kapalı şekilde Körfez limanlarına geri dönüyor. Hazırlanan raporlar, haziran ayının ilk haftasında boğazdan geçen 36 tankerden 17’sinin vericilerini kapatarak bu yöntemi kullandığını gösteriyor.

Bu gizli sevkiyatların artması, küresel petrol fiyatlarında geçici bir düşüşe neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı geçtiğimiz ay 110 dolara kadar yükselmişken, bu hafta 93 dolara geriledi. Uzmanlar, İran ablukası altındaki boğazdan sızdırılan petrol miktarının artması ve Suudi Arabistan ile Birleşik Arap Emirlikleri’nin boru hatları üzerinden günlük 4,5 milyon varil petrolü başka rotalara kaydırmasının bu düşüşte etkili olduğunu belirtiyor. Ancak mevcut gizli akışın günlük ortalama 2 milyon varil civarında olduğu ve kriz öncesi günlük 15,6 milyon varillik normal sevkiyatın çok gerisinde olduğu vurgulanıyor. Enerji analistleri, küresel stoklardaki azalma ve yaz aylarında artacak olan yakıt talebinin, petrol fiyatlarının temmuz ve ağustos aylarında yeniden 130 dolar seviyelerine yükselme olasılığını gündeme getiriyor.