Azerbaycan, Orta Koridor vizyonuna ve Türk dünyasının ticari, lojistik, siyasi bağlarını güçlendirecek Zengezur Koridoru’na kritik katkılar sunuyor. Şuşa’daki zirve ve Birinci Türkoloji Kongresi bu birliğin sembolleri.
Türk devletleri arasındaki iş birliği fırsatları, küresel gerilimlerin etkisiyle genişliyor. İran’daki savaş ve Hürmüz Boğazı krizi, Orta Koridor’un önemini artırdı. Türk dünyası için kritik olan Zengezur Koridoru da Orta Koridor’un bir parçası olacak, bu da ticari, lojistik ve siyasi bağları güçlendirecek.
Azerbaycan, modern Türk dünyasının kurumsallaşmasında aktif rol alıyor. İlk gayriresmi zirve, Azerbaycan’ın girişimiyle 6 Temmuz 2024’te Şuşa’da düzenlendi ve liderler “Karabağ Deklarasyonu”nu imzaladı. Şuşa Zirvesi, Türk dünyasının ortak geleceğinin sembolü haline gelirken, Karabağ Zaferi sonrası işgalden kurtarılan Şuşa’da yapılması dayanışmanın bir göstergesi oldu. Azerbaycan’ın Güney Kafkasya’daki yeni jeopolitik gerçekliği, bölgesel iş birliğinin yeni aşamasını teyit etti.
Azerbaycan, geçmişten beri Türk dünyası için birleştirici bir rol üstlenmiştir. Modern Türk entelektüelleri için bir alan oluşturmuş, reformist düşüncenin merkezi olmuştur. Modern Türk bütünleşmesinin temeli, 1926’da Bakü’de düzenlenen ve Türk dünyası bilim tarihinde dönüm noktası sayılan Birinci Türkoloji Kongresi ile atıldı. Bu kongre, Orta Asya’dan Anadolu’ya bilim insanlarını, dilbilimcileri, tarihçileri ve eğitimcileri bir araya getirerek 20. yüzyılda önemli bir entelektüel olay olarak kayıtlara geçti.
Kongre, Türk dayanışması fikrinin erken bir tezahürü olarak, aradan geçen 100 yıla rağmen dil, kültür ve kimlik alanındaki etkisini sürdürmektedir. Ekim 2025’te Türk Devletleri Teşkilatı Liderler Zirvesi’ne ev sahipliği yapacak olan Azerbaycan’ın Gebele kenti, bu kültürel ve sembolik önemiyle dikkat çekmektedir.
