İsrail, Gazze Şeridi’ne uyguladığı soykırım sırasında sadece sivilleri katletmekle, evleri yapıları yıkmakla kalmadı, bölgedeki tarihi yapıyı da hedef aldı. Gazze kentinde Memlükler döneminde inşa edilen Paşa Sarayı da İsrail tarafından hedef alınan yapılardan biri. İsrail ordusunun 1994’te (Oslo Anlaşması’yla) çekilmesinden önceki saldırıları sırasında geniş çapta tahribata uğrayan saray, ayrıca İsrail’in son saldırılarında tekrar yıkım ve…
İsrail, Gazze Şeridi’ne uyguladığı soykırım sırasında sadece sivilleri katletmekle, evleri yapıları yıkmakla kalmadı, bölgedeki tarihi yapıyı da hedef aldı. Gazze kentinde Memlükler döneminde inşa edilen Paşa Sarayı da İsrail tarafından hedef alınan yapılardan biri. İsrail ordusunun 1994’te (Oslo Anlaşması’yla) çekilmesinden önceki saldırıları sırasında geniş çapta tahribata uğrayan saray, ayrıca İsrail’in son saldırılarında tekrar yıkım ve yağmaya maruz kaldı.
Teknisyenler ve işçiler, çoğunluğu enkaza dönen saraydan geriye kalanları kurtarmak için molozlar arasında çalışıyor. İlkel ekipman ve kısıtlı imkanlarla etrafa saçılmış tarihi eserlere ait parçaları arayan teknisyenler, Gazze’nin tarihi kimliğinden geriye kalanları korumaya çalışıyor. İsrail ordusu, Gazze Şeridi’ne iki yılı aşan saldırıları süresince Paşa Sarayı’ndan yaklaşık 20 bin nadir arkeolojik eseri yağmaladı; ardından da sarayı yıktı.
Kültürel Mirası Koruma Merkezi’nde kültürel miras uzmanı Hamuda Dehdar, “Saray Memlükler döneminde yapıldı (1250-1517) ve yaklaşık sekiz asırlık bir geçmişe sahip.” dedi. İsrail’in gerçekleştirdiği yıkım, tarihi eserleri yağmalanan sarayın yüzde 70’inden fazlasını etkiledi. Sarayda, Bizans, Roma ve Osmanlı dönemlerine ait önemli arkeolojik parçalar olduğunu aktaran Dehdar, İsrail ordusunun ayrıca 1994’te imzalanan Oslo Anlaşması’yla çekilmesinden önceki saldırıları sırasında da sarayın geniş çapta tahribata uğradığını belirtti.
Filistin hükümetinin Medya Ofis Müdürü İsmail es-Sevabite, İsrail ordusunun Gazze’de tarihi alanları geniş çaplı ve sistematik bir şekilde tahrip ettiğini belirtti. Sarayda “acil kurtarma” projesi yürütülerek geriye kalan tarihi parçaların çıkarılması ve restore edilebilecek bölümlerin korunması sağlanmaya çalışılıyor.
Paşa Sarayı, Gazze’nin en önemli arkeoloji müzesi olarak kabul ediliyor ve Filistin’in en değerli tarihi yapılarından biri olarak görülüyordu. İsrail ordusunun sarayı basıp tamamen yıkmasının ardından tüm eserler kayboldu ve hiçbir iz bulunamadı.
Paşa Sarayı, Gazze’nin tarih boyunca geçirdiği dönemleri yansıtan farklı isimlerle anıldı ve Filistin kültürel mirasının önemli bir parçasını oluşturuyordu.
